Image from Cabrera, A. (1914).
De Pyreneeën steenbok was één van Europa's meest
opvallende wilde dieren.
De populatie was ooit verspreid van de Siërra de los Nieves (Spanje) tot noordelijk de Franse Pyreneeën in (Frankrijk).
Meer recent kwam er alleen nog maar een populatie voor in het Ordesa Nationaal Park in het Aragón district van de Pyreneeën. De Pyreneeën Steenbok had een voorkeur voor rotsachtige berggebied.
Een paar honderd jaar was de Pyreneeën Steenbok nog erg
gewoon in Spanje, maar tegen het einde van de 19e eeuw was het
aantal dieren verminderd tot minder dan honderd door overbejaging, ze
werden toen al met uitsterven bedreigd. De populatie kwam nooit boven de
40 sinds het begin van de 20e eeuw. Park directeur Luis Marquina zei dat
de Pyreneeën Steenbok in de vorige eeuw gestadig achteruit ging door
stroperij, verkleining van hun leefgebied en door milieu factoren, zoals
in sommige gevallen door natuurrampen als aardverschuivingen. De populatie
bestond in 1981 uit maar 30 dieren en in 1993 waren er nog maar 10 over.
Het vrouwtje Celia werd de laatste van haar soort toen haar metgezel in
1999 overleed door ouderdom.
Het ergste vrezend,
vingen Spaanse biologen, Albert Fernandez en Jose Folch inbegrepen, die
voor de regionale Aragón regering, de laatste Pyreneeën Steenbok in de
lente van 1999. Ze namen een weefselmonster uit haar oor om de cellijn van
de Pyreneeën Steenbok te bewaren voor als het nodig zou zijn om haar te
klonen. Daarna bevestigde ze een radiozender om haar nek en lieten haar
weer vrij. Op de rechterfoto is de allerlaatste Pyreneeën steenbok te
zien tijdens het nemen van het weefselmonster. Deze foto komt van de
website van Advanced
Cell Technology, Inc.
(Dit wetenschappelijk onderzoeksteam vingen de laatste overgebleven
Bucardo. De onderzoekers bonden een blinddoek voor haar ogen om deze te
beschermen voor de flits van de fotograaf.)
De allerlaatste levende Pyreneeën Steenbok werd dood gevonden op 6 januari 2000 onder een gevallen boom in Ordesa Nationaal Park in Spanje. Parkopzichters in het noordoosten van het land vlak bij de franse grens vonden het 13 jaar oude vrouwtje met een gebroken schedel. Het grijsachtige vrouwtje met licht gebogen hoorns heette "Celia".
Advanced Cell Technology kondigde op 8 oktober 2000 aan
dat de Spaanse regering akkoord was gegaan met Advanced Cell Technology (ATC)'s
voorstel om intersoortelijke celkern transfer kloon technologie te
gebruiken in samenwerking met andere wetenschappelijke partners om de
uitgestorven Pyreneeën Steenbok te klonen. Ze zullen dat doen met weefsel
dat ze uit het oor van het laatste vrouwtje in 1999 hadden genomen.
Onderzoekers zullen volwassen lichaamscellen uit het weefsel halen en deze
fuseren met eicellen van geiten waar de celkern uit verwijderd is. De
embryo's die daaruit ontstaan zullen dan ingebracht worden in
gedomesticeerde geiten (Capra
hircus), die als surrogaatmoeder zullen
dienen voor het eerste gekloonde uitgestorven dier. Het wordt verwacht dat
het gemakkelijker zal zijn dan het klonen van de bedreigde gaur Bos
gaurus
(is al gekloond door dit
bedrijf), doordat men meer weet van de voortplanting van geiten en dat ze
maar een draagtijd van 5 maanden hebben. ATC is akkoord gegaan met de
regionale regering van Aragón, dat de toekomstige gekloonde Pyreneeën
Steenbokken zullen worden uitgezet in hun originele leefgebied. Details
over de voortgang van het kloonproject zijn tot op heden nog niet gegeven
door het bedrijf.
Hoewel dit kloonproject duidelijk een publiciteitsstunt van het bedrijf is om als eerste een uitgestorven dier te klonen, kan het project waardevol zijn voor soortbescherming als alleen meerdere geiten kunnen worden gekloond die een genetisch levensvatbare populatie vormen. Als dit zo is dan zal het klonen van een geit nog niet de ondersoort 'redden'.
Celia heeft voor perfecte weefselmonsters voor klonen gezorgd. Maar het klonen van Celia heeft wel een groot probleem boven gebracht: zelfs als men het lukt om nog een andere gezonde Pyreneeën steenbok te klonen dan zal deze nooit een mannetje zijn die nodig is om ermee te fokken. Een oplossing zou kunnen zijn om de klonen van Celia te kruisen met mannetjes van een andere ondersoort, maar dan zullen de nakomelingen wel minder "Pyreneeën steenbok" zijn dan Celia. Een meer ambitieus plan is het verwijderen van een X-chromosoom and er een Y-chromosoom van een andere nog bestaande ondersoort toe te voegen om zo een mannelijke Pyreneeën steenbok te creëren.
Eerste poging om de Pyreneeën steenbok te klonen is mislukt!
In 2003 lieten wetenschappers weten dat de eerste poging om de Pyreneeën steenbok te klonen mislukt was. Drie teams van wetenschappers, twee Spaanse en één Franse, zijn betrokken bij het kloonproject. Het project wordt gecoördineerd door de Service voor Voedsel en Agrarisch Onderzoek (Servicio de Investigación Agroalimentaria SIA) van de regering van Aragón en door het Nationaal Instituut voor Onderzoek, Agrarische technologie en Voedsel (Instituto Nacional de Investigación y Tecnología Agraria y Alimentaria INIA). Ook doet het Nationaal Instituut van Agrarisch Onderzoek van Frankrijk mee aan het project.
In totaal werden er 285 embryo's ontwikkeld, waarvan er 54 geplaatst bij in totaal twaalf steenbokken en kruisingen tussen steenbokken en gedomesticeerde geiten. Maar twee hiervan hielden een dracht vol van ongeveer twee maanden.
Wetenschapper José Folch, directeur van het project en leider van de Afdeling van Technologie en Dierproductie (Unidad de Tecnología en Producción Animal) van de Service voor Voedsel en Agrarisch Onderzoek (Servicio de Investigación Agroalimentaria SIA), is nu overtuigd dat het genetische materiaal bruikbaar is en dat het uiteindelijk mogelijk is om deze uitgestorven ondersoort te klonen. Het project gaat door!
De afbeelding hieronder is gebaseerd op die van Cabrera (1914).
A: C. p. pyrenaica, B: C. p. victoriae, C: C. p. hispanica, D: C. p. lusitanica
The
IUCN 2002 Red List of Threatened Species – Capra pyrenaica ssp.
pyrenaica
Discovery
Online, Earth Alert - Spanish Ibex Now Extinct.
ENN
News - Cloning may work for extinct goat.
BBC
News - Sci/Tech - Clone plan for extinct goat.
The
Millennium Environment Debate - Last Pyrenean ibex killed by tree.
Parijs Nationaal Natuurhistorisch Museum (Muséum
National d'Histoire Naturelle)
Muséum
National d'Histoire Naturelle - Pyrenean Ibex.
Advanced
Cell Technology, Inc.
Elmundo.es - Fracasa la primera clonación de un animal extinto en España (Spaans)
The Extinction Forum - Cloning - First Attempt to clone Pyrenean Ibex... failed.
Cabrera, A. (1914): Fauna Ibérica. Mamiferos. Museo Nacional de Ciencias Naturales. Madrid. p 311.
Caprinae Specialist Group 2000. Capra pyrenaica ssp. pyrenaica. In: IUCN 2004. 2004 IUCN Red List of Threatened Species. <www.redlist.org>. Downloaded on 20 October 2005.
Day, D., 1981, The Doomsday Book of Animals, Ebury Press, London.
Perez, J.M., Granados, J.E., Soriguer, R.C., Fandos, P., Marquez, F.J., and Crampe, J.P. 2002. Distribution, status and conservation problems of the Spanish ibex, Capra pyrenaica (Mammalia: Artiodactyla). Mammal Rev. 32(1):26-39. Link: Volledige tekst (PDF-file)
Laatst
bijgewerkt op: 20 april 2006.
Deze pagina is een deel van The Extinction Website. © 2006.